Przestępstwo handlu ludźmi to współczesna formaniewolnictwa stanowiąca jedną z najcięższych zbrodni, godząca w wolność igodność ludzką. Zwalczanie tego procederu stanowi wyzwanie dla całej Unii Europejskiej.Aby uświadomić społeczeństwu, czym jest handel ludźmi i jak się ustrzec, by niezostać ofiarą tego przestępstwa, corocznie od 14 lat, 18 października obchodzonyjest Europejski Dzień przeciwko Handlowi Ludźmi i Niewolnictwu.

Zjawisko handlu ludźmi dotyka zarówno państwarozwijające się, jak i państwa rozwinięte. Powiązany jest z problemamispołecznymi, kulturowymi, politycznymi oraz ekonomicznymi i stanowi współczesnąformę niewolnictwa. Od kilku lat obserwuje się pewne zmiany w formachnajczęściej popełnianych przestępstw związanych z handlem ludźmi. Obecniewystępuje więcej przypadków wykorzystania do pracy przymusowej, aniżeliwykorzystania w prostytucji czy w przemyśle pornograficznym.

W związku z panującą na świecie pandemią rok 2020 jestnietypowym rokiem szczególnie sprzyjającym rozwojowi handlu ludźmi w postacipracy przymusowej. Rosnąca niepewność na rynku pracy oraz potencjalnie większaliczba osób poszukujących szybkiego zatrudnienia, zwiększa ryzyko, że sytuacjata zostanie wykorzystana przez grupy przestępcze rekrutujące ludzi do pracyprzymusowej. Ryzyko to jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy osoby poszukująpracy za granicą. Dlatego też policja apeluje, aby zwracać szczególną uwagę naz pozoru bardzo atrakcyjne warunki pracy w powiązaniu z niskimi wymaganiami codo posiadanych kwalifikacji i umiejętności, ograniczony kontakt z potencjalnympracodawcą, utrudnienia bądź problemy z podpisaniem umowy o pracę czywszelakiego rodzaju obowiązkowe zaliczki wpłacane na poczet przyszłej pracy.

Wychodząc naprzeciw Ministerstwo Spraw Wewnętrznych iAdministracji oraz Ambasada Brytyjska w Warszawie wraz z partnerami: policją,Strażą Graniczną i organizacjami pozarządowymi, przygotowało kampanię mającą nacelu informowanie o ryzyku stania się ofiarą współczesnego niewolnictwa (handluludźmi). Kampania zorganizowana jest przy wsparciu największych serwisów zogłoszeniami o pracy w Polsce i koncentruje się na kwestii pracy przymusowej.Jej głównym celem jest informowanie jak bezpiecznie szukać pracy, jak niezostać wykorzystanym oraz do kogo się zwrócić w razie potrzeby.

Decydując się na pracę w kraju bądź poza jegogranicami, w pierwszej kolejności należy sprawdzić wiarygodność przyszłegopracodawcy oraz upewnić się, co do legalności zatrudnienia. Pomóc w tym mogąbazy ofert pracy sprawdzonych pracodawców lub pośredników pracy. W tym celumożna skorzystać ze stron internetowych takich jak EURES – Europejskie SłużbyZatrudnienia (www.eures.praca.gov.pl), czy też KRAZ –Krajowy Rejestr Agencji Zatrudnienia (www.kraz.praca.gov.pl).

Aby bezpiecznie podejmować pracę – przeczytaj kilkadobrych praktyk, które pomogą prawidłowo przygotować się do takiego wyjazdu: sprawdźważność swoich dokumentów (dowód osobisty, paszport; zdobądź adres i numertelefonu przyszłego miejsca pracy i zostaw go bliskim; zrób dwie kserokopiedokumentu tożsamości z aktualnym zdjęciem, a także umowy z agencją – jedenegzemplarz weź ze sobą, drugi zostaw rodzinie (ten który bierzesz ze sobą schowajw innym miejscu niż dokumenty); pamiętaj, aby dokumenty trzymać w kilku różnychmiejscach; ustal minimalną częstotliwość kontaktów telefonicznych z bliskimi(np. raz w tygodniu o określonej porze); ustal z rodziną hasło, które będzieoznaczać, że potrzebujesz pomocy, np. pozdrowienia dla nieistniejącej cioci; zabierzze sobą adres i numeru telefonu ambasady oraz konsulatu RP w kraju, do któregosię udajesz; weź ze sobą taką ilość gotówki, która pozwoli Ci przeżyć donajbliższej wypłaty i ewentualnie kupić bilet powrotny do Polski; weź słowniklub rozmówki w języku kraju, do którego się wybierasz.

Gdy podejmujesz pracę w Polsce lub za granicą i podotarciu na miejsce pracy pracodawca lub opiekun, np.: zabierze Ci telefonkomórkowy; zmusza Cię do pracy ponad siły lub niezgodnie z umową; szantażujeCię rzekomym długiem; potrąca Ci opłaty z wynagrodzenia, o których nie byłomowy przed wyjazdem lub nie są uwzględnione w umowie o pracę; używa wobecCiebie przemocy fizycznej lub psychicznej; kontroluje, jak spędzasz wolny czas;wciąż obiecuje, że warunki się poprawią i wypłacą Ci zaległe wynagrodzenie; pracujeszbez umowy o pracę; zakwaterował Cię w poniżających warunkach - oznaczać tomoże, że prawdopodobnie stałeś się ofiarą handlu ludźmi, czyli współczesnymniewolnikiem zniewolonym przez pracę.

Pamiętaj, że istotna jest świadomość, że każdy możestać się ofiarą tego przestępstwa. Ważne jest, że potencjalne ofiary mająrównież swoje prawa do pomocy, wsparcia, ochrony i odszkodowania. Dlatego jeśliczujesz, że mogłeś się znaleźć w niebezpiecznej zależności – nie bój siępoprosić o pomoc!

W przypadku zauważenia zdarzenia, które możeświadczyć o tym, że jakaś osoba jest wykorzystywana i może być ona ofiarąhandlu ludźmi, należy niezwłocznie poinformować policję dzwoniąc naogólnodostępny numer 112 lub 997.

Ponadto w Wydziale do walki z Handlem LudźmiBiura Kryminalnego Komendy Głównej Policji funkcjonuje telefon zaufania+ 48 664 974 934oraz skrzynka e-mailowa:[email protected],gdzie można w sposób anonimowy przekazać wszelkie informacje dotycząceprocederu handlu ludźmi oraz uzyskać poradę lub wsparcie.

Podejrzenie wykorzystywania seksualnegodziecka można zgłosić na stroniehttps://www.stopseksturystyce.fdds.pl

Potencjalna ofiara handlu ludźmi może uzyskaćpomoc i wsparcie również w ramach działalności Krajowego Centrum Informacyjno-Konsultacyjnego pod numerem telefonu(+48 22) 628 01 20oraz pod adresami e-mail:[email protected] i [email protected] ramach pomocy świadczonej przez inne fundacje zajmujące się niesieniem pomocyofiarom tego procederu.