Była to pierwsza wystawa w kraju i w naszymmieście przybliżająca postać Juliusza Fromma (właśc. Israel From), polskiegoŻyda, pochodzącego z Konina chemika, którego wynalazki odmieniły współczesnyświat. – Był geniuszem – stwierdził jego wnuk, Ray Fromm, który razem z żonąAnitą otwierał to wydarzenie w zamku Muzeum Okręgowego w Koninie. Oboje gościlina zaproszenie Fundacji im. Juliusza Fromma, która działa od trzech lat iktórej misją jest przywrócenie pamięci o jego osobie. Jak podkreślił gośćspecjalny wystawy „Fromm Konin with Love”, jego przodek był zdeterminowany, atwórcze podejście do biznesu i determinacja wynikały z biedy, która zmusiłarodzinę Frommów do emigracji.

Ekspozycjępoświęconą Juliusowi Frommowi będzie można zwiedzać przez kilka miesięcy i…dorzucać kamyki do tego ogródka. Być może znajdą się jeszcze ludzie, którzypodzielą się wiedzą albo artefaktami z twórcami młodej organizacji? Nadziejętaką wyraził Michał Czajor, jej prezes. Osiem lat temu, jak przypomniał, nafontannę przy pl. Zamkowym naciągnięto coś, co miało przypominać prezerwatywęoraz fakt, że jej twórca, urodził się i pierwsze 10 lat życia spędził w naszymmieście.

Ta akcja,będąca happeningiem, nie zagrzała do poszukiwań, stała się jedynie błyskiem,który pięć lat później konsekwentną pracą zaczęli wypełniać Michał Czajor ijego zastępczyni, Justyna Król. Ich misją stało się przywrócenie Juliusa FrommaKoninowi. W podobnym tonie wypowiadał się zresztą ojciec Raya (syn JuliusaFromma), który mawiał, że jeśli będzie pielęgnował pamięć o dziadku, przywrócigo życiu. – Bez Raya tej wystawy, by niebyło. To on jest strażnikiem pamięci o swoim dziadku. Posiada pokaźny zbiórdokumentów i fotografii, będących źródłem wiedzy o nim – wyjaśniał Czajor.O tej postaci powstało zresztą wiele filmów dokumentalnych, a w jednej z gablotmożna było zobaczyć biografię w języku angielskim.

Organizatorzywystawy chcą, by wystawa była rozbudowywana, udoskonalana i by jak najwięcejludzi ją zwiedziło. Składają się na nią reprodukcje dokumentów i fotografii,także tych rodzinnych, artefakty (np. metalowe pudełeczko na prezerwatywę),plansze z opisami jego dokonań, epoki, w której opatentował swoje wynalazkioraz kolejnych miejsc, w których żył, ruchome zdjęcia w pokazach slajdów, etc.(rodzina Fromma wywędrowała „za chlebem” do Niemiec, a swoją fabrykę stworzył wBerlinie).

Jak sięokazuje, Fromm był nie tylko twórcą bezszwowej prezerwatywy z ciekłej gumy.Opatentował też automat, w którym można było je kupić bez pośrednictwafarmaceuty (dziś sprzedaje się w nich także kawę, słodycze i napoje chłodzące)czy kamizelkę ratunkową. Organizatorzy i twórcy fundacji przyznali, żewynalazek, który przyniósł mu największy rozgłos w pewnych środowiskach jestnadal dyskutowany. Nikt jednak nie zaprzeczy, że diametralnie odmienił świat.

Napoczątku zmierzyli się też z zarzutem, że Julius Fromm, który opuścił naszemiasto będąc 10-letnim chłopcem, nie do końca może być postrzegany jako ktośstąd. Na szczęście i to nie zraziło kuratorów wystawy, dlatego ta postaćdoczekała się jej w gosławickim zamku (w planach są również spektakl teatralnyi książkowa biografia, a może i Muzeum Seksualności?). W tej rodzinie mawia sięponoć, że trzeba pielęgnować pamięć i iść naprzód…

– Dziśjest pierwszy dzień, jaki nastał po powrocie Juliusa do Konina – powiedziałjeszcze uroczyście Ray Fromm, wnuk Juliusa, którego rodzina opuściła naszemiasto w 1893 roku i który od 10 lat czyni starania, by przywrócić pamięć odziadku. Rodzice chemika, twórcy słynnego patentu, a zarazem jegopradziadkowie, wzięli ślub w konińskiej synagodze, o czy przypomniał. Razem zżoną Anitą odwiedzili to miejsce w dniuotwarcia wystawy. Justyna Król, która tłumaczyła na żywo spotkanie zpotomkami Fromma, dodała, że w najbliższą niedzielę, 12 maja minie 74. rocznicajego przedwczesnej śmierci. Było to pierwsze wydarzenie, które mocnozaakcentowało biografię urodzonego w Koninie Fromma. – Korzystajmy z tego, że wrócił – poprosił Michał Czajor.

Izabela Bobrowska