Endometrioza powodujeprzewlekły stan zapalny i powstawanie zrostów, torbieli i blizn, któreprzyczyniają się do zmian patologicznych w obrębie różnych narządów.Najczęściej odnotowywane objawy endometriozy to: dyspareunia (bolesne współżycie), ból podczas czynności fizjologicznych,np. podczas oddawania moczu lub wypróżniania, problemy z zajściem w ciążę, ale podstawowymobjawem jest ból miednicy i podbrzusza. W złagodzeniu tych objawów może pomócodpowiednio dobrana dieta, w związku z czym na ten właśnie temat porozmawiamy zmgr Agnieszką Witucką-Sobkowiak, dietetykiem ipsychodietetykiem.

– Wiem, że ostatnio brała Pani udział w konferencji, podczas której pojawiłysię najnowsze wiadomości dotyczące wpływu diety na przebieg endometriozy.Proszę nam przybliżyć temat?

– Zacznę może od tego, że wśródpacjentów mam kobiety, u których zdiagnozowano endometriozę i moja praca z nimiprzynosi – nie ukrywam – bardzo dobre rezultaty. Najprościej rzecz ujmując – powprowadzeniu zmian w diecie – czują się po prostu lepiej. Poza tym ponieważ moimmottem przewodnim jest rozwój zawodowy, skorzystałam z możliwościuczestniczenia ww. konferencji, żeby poszerzyć wiedzę. Konferencja odbyła siępn. „Żywienie, a zdrowie prokreacyjne kobiety” i jednym z zagadnień byłaendometrioza. Podczas wystąpień omawiano wpływ diety na sam przebieg choroby,ale należy też dodać, iż w świecie naukowców i specjalistów wciąż szuka siępanaceum na ten rodzaj dolegliwości. To ważny temat. Co więcej, coraz częściejjest poruszany i poszukuje się odpowiedzi oraz podłoża tejże trudnej dolegliwości.Ponadto jeszcze 3-4 lata temu nie miałam pacjentki ze zdiagnozowanąendometriozą i w ogóle mało się o tym mówiło, ale wynika to też z faktu, żebardzo trudno ją zdiagnozować, ponieważ choroba może przebiegać w różny sposób,a specjalistów z tej dziedziny jest naprawdę mało. Dzisiaj ten temat częstowybrzmiewa m.in. na specjalnych konferencjach i wciąż poszerzana jest wiedza naten temat. Na panelu zaprezentowano także dane z tegorocznych badań, z którychwynika, iż endometrioza dotyka 10 procent kobiet w wieku rozrodczym, ale trzebateż zdać sobie sprawę, ile jest jeszcze tych niezdiagnozowanych, a wciąż cierpiących.Na pewno wiele, więc warto uważnie wsłuchiwać się w swój organizm.

– Warto podkreślić, że schorzenie tonie dotyczy tylko okolic brzucha i miednicy, ponieważ sama endometrioza zdefinicji to przewlekła choroba, która polega na tym, że tkanka podobna dobłony śluzowej macicy (czyli endometrium) rozwija się, rozrasta poza jamąmacicy i może umiejscowić się właściwie wszędzie. To mogą być jelita czy innyodcinek przewodu pokarmowego lub nawet może zadomowić się przy kościach. Ależeby to leczyć, należałoby poznać źródło choroby. Mogą to być czynnikigenetyczne, ale i wczesne miesiączkowanie, zbyt obfite miesiączki, ich krótkiecykle… Na konferencji padło również stwierdzenie, iż im więcej miesiączek wżyciu danej kobiety tym większe ryzyko, że endometrioza może się pojawić. Mniejednak najbardziej interesował aspekt żywieniowy i czy możemy odpowiedniodobraną dietą pomóc pacjentce lub zapobiec rozwojowi choroby? Okazuje się, żetak: możemy właściwą dietą zahamować dalszy rozwój endometriozy i tak zmodyfikowaćdietę, żeby do niej nie dopuścić, jeśli wiemy, że w rodzinie występowała lubprzypuszczamy – mając dziwne objawy – że może nas dotknąć. Ale nawet jeżeli niemamy świadomości obciążenia i nie słyszałyśmy o takiej jednostce chorobowej – adoskwierające bóle kojarzymy zupełnie z czymś innym – warto zawalczyć dietą ozdrowie i wspomóc proces leczenia, który czasami wymaga farmakoterapii, aczasami nawet działań z zakresu chirurgii.

– Zatem jaka dieta pomoże przy endometriozie?

– Na początek powiem, iż warto sięzdiagnozować, czy nie mamy innych jednostek chorobowych, które mogą się ściślewiązać w endometriozą lub ją nasilać bądź generować problemy w przypadkuobciążenia genetycznego i jest to na przykład insulinooporność, która idzie wparze z rozwojem endometriozy. Pacjentki, które na to chorują powinny więc przyjrzećsię swoim dolegliwościom właśnie po kątem endometriozy. Ale zarówno przyinsulinooporności jak i endometriozie możemy wiele wskórać właśnie dietą.Wracając zatem do meritum, a więc diety, to należy wdrożyć przeciwzapalną,czyli taką w której unikamy żywności wysoko przetworzonej, nadmiaru tłuszczymających w składzie nasycone kwasy tłuszczowe. Zastępujemy je tłuszczamibędącymi źródłem Omega 3 (tłuszcze roślinne, ryby tłuste). Dzięki temu jesteśmyw stanie o 50 procent obniżyć ryzyko wystąpienia lub nasilenia objawówendometriozy. Kolejną wskazówką w diecie przeciwzapalnej jest ograniczenieudziału mięsa czerwonego. Poza tym na konferencji padły informacje co do najlepszychdiet. Zalecano diety ograniczające podaż tłuszczy zwierzęcych, zwiększającudział błonnika (owoce, warzywa). Czyli w zasadzie na konferencji mocnowybrzmiała przy endometriozie dieta dash, której osobiście jestem równieżfanką, choć podkreślam: nie jest to jedyna, właściwa dieta wskazana w tejchorobie. I jeszcze tak ciekawostka o diecie dash: ma ona na celu obniżenie stężeniaestrogenów we krwi, bo im ono będzie niższe, tym większa będzie korzyść osóbchorujących na endometriozę – dolegliwości nie będą nasilały intensywnościnarastania i rozrastania się błony endometrium. Kolejna ciekawostka: wartorozważyć suplementację witaminą D, bo według badań z 2023 roku może ona obniżyćnasilenie bólu w endometriozie. Podobnie zadziałają witamy C i E, które mogąulżyć w bolesnych dolegliwościach. Jednak przerażające jest to, iż średni czasdiagnozowania endometriozy – bo tak wiele może mieć twarzy i niespójnychobjawów – trwa zwykle od siedmiu do dziesięciu lat, choć mam pacjentkę, którazostała zdiagnozowana w ciągu pięciu miesięcy. Trzeba też dodać, żedolegliwości w endometriozie nie muszą być związane ze sprawamiginekologicznymi – choć takie jest ich źródło – ale błona endometrium może byćteż porozrzucana po całym organizmie, stąd to wielkie wyzwanie dla lekarzy,którzy najczęściej mają jedną lub kilka specjalizacji i w związku z tym nie sąw stanie dotrzeć do sedna sprawy. Zatem apel do wszystkich kobiet: niebagatelizujmy powtarzających się objawów na przykład obfitych miesiączek ibardzo bolesnych miesiączek. Mogą świadczyć zupełnie o czymś innym (mięśniakach,zaburzeniach hormonalnych), ale równie dobrze o rozwijającej się endometrozie.I na koniec news: już z końcówką tego roku w Poznaniu ma powstać przychodniaprzy szpitalu, w której będzie można zdiagnozować endometriozę.

–Dziękuję za rozmowę.