Podczas dzisiejszych obradII Nadzwyczajnego Wielkopolskiego Kongresu Samorządowego w UrzędzieMarszałkowskim w Poznaniu ponad 200 obecnych samorządowców przyjęło stanowiskow sprawie finansowania zadań jednostek samorządu terytorialnego (JST). Wśród nich byli też przedstawiciele Konina – prezydent Piotr Korytkowski oraz wiceprezydent Witold Nowak.

Kongres otworzyły wystąpieniamarszałka Marka Woźniaka i Jacka Gursza, przewodniczącego Stowarzyszenia Gmin iPowiatów Wielkopolski, organizatorów kongresu. Jego liczni uczestnicy obejrzelitakże film z nagraniem przemówienia Tomasz Grodzkiego, marszałka Senatu RP,który objął wydarzenie patronatem. Wszyscy mówcy podkreślili rangę samorządówdla sprawnego funkcjonowania państwa oraz wyrazili niepokój związany z ichpostępującym osłabianiem. – Nadszedł czas, żeby porozmawiać o przyszłościpolskiego i wielkopolskiego samorządu. Porozmawiać merytorycznie w sposóbracjonalny, opierając się na faktach, liczbach i konkretnych wydarzeniach.Myślę, że w przekazie publicznym jest dużo emocji i opinii, a mało –przynajmniej dla mnie – faktów i liczb, a przecież one są i to konkretne,często niepokojące – podkreślił Marszałek Marek Woźniak. – Samorząd musi miećmożliwość samodzielnego kształtowania wizji rozwoju swego regionu isamodzielnego podejmowania decyzji. Wydaje się, że część osób, sprawującychdziś władzę, nie rozumie tej istoty samorządu.

Istotą kongresu była dyskusjadotycząca kompetencji i finansowania samorządu. – Proces odbieraniakompetencji samorządowi regionalnemu na szczęście się zatrzymał, ale ważne jestto, czy mamy do ich realizacji odpowiednie finanse. W historii samorządupolskiego nie zawsze było z tym dobrze – przypomniał. – Dzisiaj problemem wPolsce są rosnące koszty, a nasze zadania wymagają określonych funduszy. Tefundusze topnieją, również w wyniku decyzji legislacyjnych dotyczących kwestiipodatkowych. Nie jest to rekompensowane przez budżet państwa, natomiast zadaniamuszą być wykonane, co powoduje poważną sytuację w budżetach samorządówlokalnych. To dzisiaj stanowi sedno sprawy, to właśnie kompetencje ifinansowanie zadań publicznych, które samorządy posiadają, a szczególniesamorząd lokalny - od jego kondycji i zdolności będzie zależało życie każdego znas w najbliższych latach.

Podczas kongresu prelegencipodjęli m.in. temat prawa samorządowego, omówili finansowanie i organizacjęzadań oświatowych w Wielkopolsce oraz finansowanie i organizację sieciszpitali w naszym regionie. Na koniec wybrzmiała problematyka niedoszacowaniazadań zleconych i dochodzenie roszczeń jednostek samorządu terytorialnegow tym zakresie.

Uczestnicy Kongresu wypracowalistanowisko, które ma być drogowskazem dla oczekiwanych przez nich zmianlegislacyjnych.

Oto treść tego dokumentu:

„My samorządowcy, zgromadzeni na II Nadzwyczajnym Wielkopolskim Kongresie Samorządowym,na podstawie przeprowadzonej dyskusji i w oparciu o własne doświadczenia, atakże przekazując głos mieszkańców naszych wspólnot, zwracamy się z szerokimapelem o podjęcie dyskusji i odpowiednich działań legislacyjnych, któredoprowadzą do utrwalenia stabilnych ram prawno-finansowych funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego.

Obecna sytuacja finansowa JST i podstawydo realizacji ich budżetów, budzą istotny niepokój całego środowiskasamorządowego, którego celem jest realizacja ambitnych i potrzebnych działańinwestycyjnych, na rzecz społeczności lokalnych. Niestety w licznych obszarachtematycznych, pojawia się coraz więcej nowych niebezpieczeństw, zaniedbań iniekorzystnych rozwiązań legislacyjnych, które w połączeniu z wyraźnym spadkiemmożliwości finansowych JST, w najbliższym czasie mogą spowodować utratę nietylko zdolności inwestycyjnych samorządów lokalnych, ale również zrównoważonąrealizację wydatków bieżących.

Mając na uwadze troskę o materialnydobrostan naszych mieszkańców, musimy pamiętać o niezbędnych podstawachfinansowych funkcjonowania samorządów lokalnych. Odciążenie podatkowe Polakówwpływa korzystnie na ich bezpośrednią sytuację finansową, jednak w sposóbwyraźny ogranicza dochody własne JST. Zatem w wielu wypadkach realizacjakolejnego budżetu wymagać będzie podwyższenia podatków i opłat lokalnych, atakże zmniejszenia wydatków bieżących, zrezygnowania z części inwestycji, czyremontów infrastruktury komunalnej. Zagrożonych jest wiele zadań społecznych iobywatelskich. Z przerażeniem równieżobserwujemy duży wzrost kosztów bieżących JST, który pazernie konsumujewszelkie wzrosty przychodów budżetów lokalnych, powodując destabilizacjęfinansową. Nie można powiedzieć, że winęza to ponoszą samorządy. Jesteśmy od lat zmuszani do realizowania narzucanychzadań, błędnej polityki legislacyjnej i ograniczaniu dochodów samorządowychprzez rządzących.

Biorącpod uwagę powyższe uwarunkowania, czując odpowiedzialność za pomyślny rozwójspołeczności lokalnych, apelujemy o:

1.Ustawowe zmiany i przemodelowanie zasad organizacjifinansów publicznych, zakładające system rekompensat za wszelkie narzucone zmianyw systemie podatkowym zmniejszającym dochody własne JST

2.Przestrzeganie konstytucyjnej zasady adekwatności środkówdo zadań powierzonych samorządom (art. 167 ust. 1 Konstytucji RP), przy nakreślaniuzasad i modelu realizacji zadańzleconych w JST

3.Efektywne i zgodne z rzeczywistością oszacowaniekosztów realizacji zadań oświatowych, które stanowią lwią część zarównowydatków, jak i zaangażowania organizacyjnego JST

4.Zmianę systemu organizacji służby zdrowia, azwłaszcza realną wycenę świadczeń zdrowotnych, co w przeważającej większościośrodków spowodowało olbrzymie zadłużenie jednostek, ograniczające efektywnąrealizację zadań

5.Przestrzeganie zasady umożliwienia opiniowania przezstronę samorządową istotnych ustaw wpływających na podstawy funkcjonowania JST,przede wszystkim poprzez unikanie przyjmowania szybkich ścieżek legislacyjnych(projektów poselskich ustaw) i podejmowania efektywnej i partnerskiej dyskusjipodczas posiedzeń KWRiST

6.Dalszą dyskusję nad modelem systemowych rozwiązańzwiązanych zgospodarowaniem odpadami komunalnymi, aby rozwiązania te były jasne w interpretacjachi nie destabilizowały budżetów JST

7.Pogłębianie i uruchamianie dalszych procesówdecentralizacyjnych i utrzymanie dotychczasowych kompetencji jednosteksamorządu lokalnego, które wyposażone w odpowiednie środki finansowo –organizacyjne, potrafią zadośćuczynić wszelkim potrzebom społecznościlokalnych

We wszystkich powyższych kwestiach, myprzedstawiciele jednostek samorządu lokalnego, deklarujemy partnerstwo dlawszelkich merytorycznych dyskusji, prezentując otwartą postawę wobec rozwiązańlegislacyjnych. Wraz z Rządem RP oraz Parlamentem RP, które odpowiadają zatworzenie prawa, mając na uwadze rozwój i dobro Rzeczpospolitej Polskiej,szczególnie w jej optyce i perspektywie lokalnej, mamy nadzieję na efektywnąwspółpracę i wypracowanie konsensualnych rozwiązań”.