Ponieważod jakiegoś czasu redakcja „Przeglądu Konińskiego” śledziprace ślesińskiego pasjonata Jerzego Gruchalskiego nad budowąOrlika olimpijskiego, a przypomnijmy, że to konstrukcja z 1938 roku,według oryginalnego projektu Antoniego Kocjana, polskiegokonstruktora lotniczego szybowców, dowiedzieliśmy się, żeostatnio gościła u niego warszawska firma, która zajmuje siękręceniem filmów dokumentalnych. Aktualnie wzięła na warsztatAntoniego Kocjana, a że Pan Jerzy Gruchalski wie na jego temat dużoi jeszcze więcej o jego konstrukcjach lotniczych, poproszono gozgodę na udział w danym projekcie filmowym. Jak usłyszeliśmy,nieoficjalnie, gotowy film ma być w przyszłym roku prezentowany naMiędzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych w StanachZjednoczonych, w Nowym Yorku.

Ekipafilmowców swoje prace o Antonim Kocjanie, przedwojennymkonstruktorze statków powietrznych prowadziła w Oświęcimiu –gdzie był więziony – w rodzinnym domu, gdzie się urodził, abyło to w 1902 r. we wsi Skalskie (obecnie jest to dzielnicaOlkusza). Dla uściślenia dom ten został na potrzeby muzeumprzeniesiony, zrekonstruowany i umieszczony u podnóża ruin zamku wRabsztynie (3 km od Olkusza).– W 2015 roku, na uroczystym otwarciu tego miejsca byłem obecnyrównież ja. Otrzymałem oficjalne zaproszenie i jak przystało narangę wydarzenia nie omieszkałem przekazać w darze na ręce muzeumoryginalną dokumentację motoszybowca Bąkz 1937 roku(dodam,że odkupiłem ją dużo wcześniejodżony konstruktora), gotowe elementy żeberek, wręgów idokumentację zdjęciową z prac, które prowadziłem podczasrekonstrukcji motoszybowca. W związku z tym m.in. konińskiewycieczki mogą zobaczyć tam również moją osobę i dowiedziećsię o moim wkładzie przywracającym pamięć o słynnym,przedwojennym konstruktorze. W efekcie podjąłem się teżrekonstrukcji Bąka dla fundacji „Zabytki polskiego nieba” i podnadzorem Urzędu Lotniczego– odpowiada Jerzy Gruchalski. Teraz motoszybowiec Bąk znajduje sięw Warszawie. Był też prezentowany – na półmetku prac, akonkretnie jego środek – na Międzynarodowej Wystawie Lotniczej wBydgoszczy. – Alewracając do meritum rozmowy tj. m.in. losów domu rodzinnego Kocjanapodjętojednak decyzję, aby było to miejsce, gdzie głównie będąprezentowane osiągnięcia konstruktorskie. Jego oficjalne, pozmianach, otwarcie zaplanowano jeszcze w tym roku. Jestem jużzaproszony. Mam również przygotowane prezenty, które z pewnościąwzbogacą archiwum pamiątkowe o Kocjanie –opowiada Pan Jerzy. A jak to się stało, że ekipa filmowcówtrafiła do Pana Jerzego? – Ekipaposzukując wciąż dodatkowych informacji o Kocjanie (również winternecie), wciąż trafiała przy tym na moje nazwisko. Dlatego sięze mną skontaktowali i odwiedzili. Przyjechalidwa tygodnie temu w niedzielę i cały dzień pod okiem reżysera,kierownika planu wykonywano zdjęcia i kręcono film główniepoświęcony budowie Orlika z1938 roku. Prezentowałem kadłub, usterzenie, prawie gotoweskrzydło, dźwigar… To wszystko zostało przeniesione na podwórze,aby można było z perspektywy uchwycić wielkość projektu i ilośćponiesionych nakładów pracy – mówipan Jerzy.Nadmieniarównież, że filmowcy zamierzają odkupić od Adama Sikorskiegoprowadzącego program telewizyjny ,,Było nie minęło” – Kronikazwiadowców historii, w którym emitowane są cykle reportaży,,Ocalić… od zapomnienia” filmy z jego udziałem, dokumentująceetapy budowy Bąka i Orlika.

– Nakoniec dnia część ekipy filmowców wyjechała, inni pozostali –tym razem na moje zaproszenie. Pokazałem im Ślesin, Marinę i jakprzystało na dobrego gospodarza zaproponowałem im rejs gondolą, cosprawiło gościom dużo radości i frajdy, ponieważ Ślesin, dziękiobecnym władzom kwitnie i z roku na rok pięknieje– podkreśla pan Jerzy.

Dlaprzypomnienia: JerzyGruchalski jak dotąd może się poszczycić budową kilku statkówpowietrznych,łodzioraz jachtów.Udzielałwywiadów dla branżowych czasopism m.in. najstarszego, lotniczego„Skrzydlata Polska” oraz najbardziej prestiżowego, angielskiegopisma o tematyce szybowcowej na świecie. Ponadto prowadzi wykładyna Politechnice Warszawskiej wydziału lotnictwa o tematyce,,Drewniane konstrukcje lotnicze” oraz jest pomysłodawcą wielupatentów i jednocześnie wykonawcą wielu urządzeń, którewykorzystuje w swojej pracy. Na jego temat powstała także książka,w której tytule czytamy: ,,PierwszyPolak, Sam Zbudował Przedwojennego ,,ORLIKA”.Głośno o nim w kraju i w świcie, a jego talent dostrzega i doceniaMiędzynarodowa Federacja Lotnicza.