Z jednej strony dośćjuż mamy tematów powiązanych z pandemią koronawirusa, z drugiej zaś, wręcz niesposób wyzwolić się spod jej wszędobylskiej obecności. Ostatnim ważnymwydarzeniem było rozpoczęcie kolejnego trudnego, z uwagi na choćby wskazaną wyżejokoliczność, roku szkolnego. Ile już zmian ta wszędobylska pandemia spowodowałai – uwaga – spowoduje jeszcze w organizacji procesu nauczania, komunikowaniu sięuczniów, nauczycieli, w relacjach między uczestnikami procesu nauczania, wrozwijaniu nowych kompetencji. I prawdą jest, że wszyscy mieli już dosyć przeładowaniainformacjami, przemęczenia, rozdrażnienia, a nawet poczucia niesprawiedliwości.

Za nami już dawno pierwsze zdalne lekcje, pierwsze zdalnesprawdziany i egzaminy. Ale co przed nami? Co przyniesie nam ten nowy rokszkolny? Czy będzie kolejnym, pełnym nieoczekiwanych doświadczeń ieksperymentów? Czy w nowych warunkach uczniowie poczują się pewnie i bezpiecznie,czy będą mogli liczyć na pomoc? O tym, i nie tylko o tym, rozmawiamy zdyrektorami naszych szkół, ale także z dyrektorem delegatury konińskiegokuratorium.

SKUTKI ZDALNEJ NAUKITYLKO NEGATYWNE?

Pewnie każdy sięzgodzi, że samo określenie pandemii ma wydźwięk pejoratywny, pełen negatywnychodczuć. Ale czy miniony rok spędzony nie w szkolnych murach, nie przed szkolnątablicą i nie w towarzystwie szkolnych kolegów przyniósł nam negatywne skutki?

Owszem. Wszelkie badania i obserwacje dowodzą, że w tejtrudnej sytuacji pogorszyła się przede wszystkim psychologiczna kondycjamłodych osób, pojawiły się zaległości w różnych obszarach przede wszystkim:wiedzy i wychowaniu.

Zdaniem Renaty Chojnackiej, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1w Koninie ubiegły rok szkolny to w dużym stopniu rozpad relacji międzyuczniami, odrzucenia i bezradności.

– Dezorganizacjaprocesu nauczania, ogólna dezorganizacja życia, izolacja, odosobnienie,osamotnienie, wykluczenie dzieci i młodzieży nieposiadającej komputera, a takżeuczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, brak gotowości do dzielenia sięz innymi przestrzenią domową przed kamerą – to tylko niektóre negatywneskutki zdalnej nauki, które nam wymieniła z kolei Bożena Balewska, dyrektorZespołu Szkolno-Przedszkolnego w Ślesinie.

Nasi rozmówcy nie chcą jednak mówić o minionym rokuwyłącznie w negatywnym ujęciu. By nabrać wiatru w żagle, by sprostać wyzwaniomnowego roku szkolnego może warto powiedzieć o korzyściach zdalnej nauki – botakie też były – przekonują nas. – Nauczycielepodnieśli zdecydowanie swoje kompetencje w dziedzinie technologiiinformacyjnej, poznali nowe narzędzia do nauczania zdalnego oraz kształcenia naodległość. Niektórzy uczniowie mogli dzięki temu zwiększyć samodzielność swojejpracy indywidualnej, uczyć się we własnym tempie – opowiada dyrektorChojnacka.

Temat obcowania z nowymi, cyfrowymi narzędziami rozwijadalej Elżbieta Pokojowa, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 w Turku. Jaktwierdzi, z rozmów z rodzicami wynika, że to również oni w czasie pandemiimusieli nauczyć się korzystać z tych narzędzi, by w sprawach technicznych pomócdziecku. Umiejętności obsługi komputera przez uczniów i nauczycieli w czasienauki zdalnej znacznie się polepszyły i były zauważalne podczas ubiegłego rokuszkolnego. Nauczyciele używali coraz ciekawszych metod pracy, a lekcje były nawysokim poziomie. Nawet praca w grupach była możliwa, bo uczniowie potrafilisię odnaleźć w wirtualnej szkole.

– Miniony rok szkolnyumożliwił wielu uczniom rozwinięcie umiejętności mobilizowania sił orazkreatywnego podejścia do pracy w „nowej rzeczywistości” – dodaje BożenaBalewska.

SZYBKI POWRÓT DONORMALNOŚCI

Przez firmę VULCAN oraz pracowników UAM zostałyprzeprowadzone wśród uczniów badania, a ich wyniki opublikowano w raporcie pt.„Jak zmieniła się szkoła w czasie pandemii COVID-19” (to tylko jeden zprzykładów dziesiątków badań, jakie zostały przeprowadzone na ten temat).Wynika z niego, że najwięcej badanych uczniów wolałaby nadal naukę zdalną, niżstacjonarną. Zapytaliśmy zatem dyrektorów, jak ich szkoły będą zachęcały dopowrotu, do tego, aby uczniowie znów polubili ją na nowo?

W Szkole Podstawowej nr 1 w Turku jeszcze pod koniecubiegłego roku organizowano szereg aktywności integrujących uczniów inauczycieli. Zorganizowano tygodniową rywalizację: uczniowie kontranauczyciele. Dużą rolę w tych działaniach odegrało szkolne StowarzyszenieKopernik Plus. – Był to wyrazzaangażowania uczniów i nauczycieli, ale w dużej mierze potwierdzenie, że nadaltworzymy zgraną wspólnotę szkolną – mówi dyrektor Pokojowa. – W nowym rokuchcemy postawić na odbudowę relacji w zespołach klasowych, tak, żeby każdy czułsię dobrze i odnalazł się na nowo. Chcemy również jeszcze bardziej zjednoczyćspołeczność szkolną, a nasze plany uzależnione są od panujących wytycznychdotyczących organizacji nauki w czasach pandemii. Liczymy na możliwośćorganizowania szkolnych wycieczek, realizacji projektów, międzyszkolnychkonkursów. Chcemy spotkań z rodzicami, przed którymi moglibyśmy prezentowaćtalenty naszych uczniów, ich dzieci. Wypracowane podczas pandemii umiejętności,metody i pomoce dydaktyczne będziemy nadal wykorzystywać podczas zajęćstacjonarnych w szkole. Aby uatrakcyjnić zajęcia, będziemy wykorzystywaćnowe technologie informatyczne oraz umiejętności, które uczniowie i nauczycielenabyli w czasie zdalnego nauczania.

Dbanie o przyjazny i życzliwy klimat będzie takżeniekwestionowanym priorytetem w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Ślesinie. Będątworzone na nowo takie warunki, by każdy młody człowiek poczuł się bezpieczniei dostrzegł to co utracił w izolacji społecznej. Pani dyrektor przekonuje, że wdużej mierze będą realizowane działania ukierunkowane na kontakt z drugimczłowiekiem, na budowanie i wzmacnianie relacji społecznych.

– Najlepszymwsparciem, pomocą będzie stworzenie wspólnymi siłami bezpiecznego miejsca, byna nowo zbudować wspólnotę szkolną z pełną akceptacją swoich słabości, obaw iosobistym zaangażowaniem – kończy dyrektor Balewska.

W tychpostanowieniach nie ustępuje także SP nr 1 w Koninie. Z pewnością tak jak winnych szkołach już na samym początku będzie czas na pełną diagnozę. A wszystkopo to, aby móc udzielić pomocy i wsparcia wszystkim, którzy tego potrzebują. – Na każdych zajęciach będziemy otwarci narozmowę z uczniami o ich samopoczuciu. Planujemy zabawy integrujące zespółklasowy poprzez organizowanie różnych uroczystości oraz święta szkoły, wspólnewyjścia z zachowaniem reżimu, działania skierowane na empatię, zrozumienie,wzajemną pomoc. Szczere rozmowy o emocjach będą tematem lekcji wychowawczych, arealizowany w klasach I-III program „Spójrz inaczej” pozwoli wzmacniać więzi,które kształtują się u najmłodszych uczniów – podkreśla Renata Chojnacka.

Jak widać, dobre samopoczucie uczniów (którego częstowcześniej brakowało) zależeć będzie od kreatywności nauczycieli – kompetencjijakże dzisiaj niezbędnej do pracy.

– Aby szkoły jednak wróciły jak najszybciej do normalności,aby uczniowie czuli się w nich bezpiecznie zostały przygotowane przez MEiN (sąjuż częściowo realizowane) programy wspierające uczniów w powrocie do szkół –mówi Arkadiusz Chmielewski, dyrektor konińskiej delegatury Kuratorium Oświaty wPoznaniu. – Jeden np. z programówskierowany jest do uczniów mających zaległości w opanowaniu wiedzy lub jejutrwaleniu. To nic innego jak dodatkowe zajęcia wyrównawcze. Po spotkaniu zdyrektorami szkół już wiem, że zainteresowanie tą formą wsparcia jest duże. Sąszkoły, w których 35% uczniów wykazuje zainteresowania tymi zajęciami, ale są itakie w których aż 75% młodych osób oczekujących dodatkowych zajęćedukacyjnych. Głównie dotyczy to klas ósmych i maturalnych. Ale to tylkojeden z programów, o którym opowiada dyrektor Chmielewski.

W nowym roku uczniowie mogą oczekiwać zajęć poprawiającychich zdrowie i kondycję fizyczną, ale przede wszystkim mogą liczyć na wsparciepsychologiczno-pedagogiczne. Na koniec warto choćby wspomnieć o programie„Poznaj Polskę”, w ramach którego szkoły mogą otrzymać dofinansowanie do 80% naorganizowanie wycieczek po kraju. Program ten to nie tylko doskonała formapoznania historii, dziedzictwa narodowego, piękna naszego kraju. To także formaintegracji. Czy efektywnie zostaną wykorzystane środki dedykowane wymienionymwyżej programom? Czy przyniosą oczekiwane rezultaty? Czas pokaże.